mijn verhaal en een lieve aanmoediging voor iedereen
note: voor wie het hele verhaal niet per se wil lezen, er staat een bemoedigende boodschap onderaan die ik jullie op het hart wil drukken!
Dag allemaal,
Naarmate ik iets ouder word, realiseer ik me steeds meer dat ervaringen uit het verleden aanr*ndingen zijn geweest, soms zelfs grenzend aan verkr*chting. Ik vind het aan de ene kant bevrijdend om me dit te realiseren, een beetje een 'ík-ben-dus-niet-gek' gevoel. Aan de andere kant is het natuurlijk heel confronterend. Ik heb het eerder niet zo gezien omdat ik mezelf, zoals velen van jullie denk ik, medeverantwoordelijk hield.
Ik denk ook veel na over hoe dit komt. Waarom wist ik niet dat ik boos mocht worden, dat het niet oké was, dat ik volledig in mijn recht stond om er iets van te vinden? Ik kom nu uit op: het wordt helaas nog als de norm gezien door veel mensen om s*ks te verwachten en soms zelfs te eisen van meisjes en vrouwen. En als je daarin opgroeit, dan internaliseer je die norm ook, en dan denk je dat het aan jou ligt als dergelijke situaties niet goed voelen.
Voor mij werd dit evident toen ik aangifte deed na meermaals lastig te zijn gevallen door een man op straat, die heftig onder invloed was. De politie sprak mij streng toe, in persoon en later ook nog in een email, dat ik het eerder had moeten zeggen zodat zij de man konden volgen. Victim blaming 101.
Wat me het meest dwarszit is dat ik inmiddels bijna twee jaar geleden een relatie heb verbroken, waarvan ik nu inzie dat er sprake was van aanr*nding. Verkr*chting wil ik nog niet zeggen, soms wou ik namelijk wel, en soms was het ook gewoon iets als 'we zijn vriend en vriendin, dus dan doe je dat, toch?'.
Maar, ik kwam er na anderhalf jaar achter dat hij meerdere keren was vreemdgegaan, en ik vraag me nu ook af of die andere meisjes ook een onprettige ervaring met hem hebben gehad. Ik weet dat hij in zijn eerdere relatie ook is vreemdgegaan, dus het is een patroon. De eerste keer dat ik met hem was, zei ik meerdere keren dat ik het rustig aan wilde doen en niet verder wilde gaan dan zoenen. Toch ging hij bovenop mij liggen en trok zijn shirt uit. Ik zei weer dat ik niet meer wilde maar hij stopte niet. Uiteindelijk kwam zijn huisgenote thuis, waardoor er gelukkig niet meer was gebeurd. Hij heeft me toen thuisgebracht. Ik was zo in de war. Ik voelde me aan de ene kant compleet genegeerd in mijn wensen en integriteit, simpelweg aangerand. Maar ik dacht ook, hij heeft me 'veilig' thuisgebracht, ik ben zelf ook niet weggegaan, dus .....?
Achteraf zie ik in dat ik me verlamd voelde, en de boosheid die ik toen al voelde klopte helemaal. Ik had gewoon nooit geleerd om ernaar te luisteren. In die relatie is het vaker voorgekomen dat ik niet wilde en nee zei, en dat hij niet van me af bleef waardoor ik er maar in mee ben gegaan.
Ik voel er veel voor mijn aangifte van aanr*nding te doen, in ieder geval voor mezelf. Dan maakt het me nog niet eens uit of hij consequenties op z'n dak krijgt, ik wil voor mezelf aangeven: nee, dit is niet normaal, dit wil ik niet meer.
AAN IEDEREEN DIE TWIJFELT AAN ZICHZELF
Je staat in je recht om te voelen wat je voelt. Als jij al voelt 'dit wil ik niet', dan is de ander al te ver gegaan. Het maakt in die situatie al niet meer uit hoe jij wel of niet kon reageren. De ander is al te ver gegaan, er had al een bewustzijn moeten zijn dat diegene vraagt naar jou, jouw gevoel, jouw wensen. Laat staan als je op wat voor manier dan ook een teken van 'nee' geeft, en er niet naar wordt geluisterd. Diegene mag en moet weten dat 'ie fout zat, wat voor excuusjes er ook gemaakt kunnen worden:
'maar jij hebt niks gezegd, dan weet ik het toch ook niet' - je had moeten vragen, je had moeten kijken en je had je bewust moeten zijn van mijn kwetsbaarheid. Het feit dat je dat niet bent, is precies waarom je fout zat.
'maar je stopte niet, ik dacht dat jij het ook wilde' - jij stopte niet om op te merken dat ik me al niet chill voel, jij bent fysiek sterker dan ik en ik was bang voor de gevolgen van stoppen, ik ging er maar in mee om je tevreden te stellen, niet omdat ik het zelf wou.
'je kan toch gewoon weggaan?' - nee, als jij al te ver gaat raak ik verlamd en bang, dan kan ik niet gewoon weggaan. Jij moet je bewust zijn van het effect van jouw handelingen op de ander, en daarnaar handelen.
Ik wens iedereen kracht toe. Dat we samen de normen over seksueel grensoverschrijdend gedrag kunnen veranderen.
E.
3 Reacties
Bedoelde eigenlijk dat het slachtoffer aangifte doet en vanuit daar dat gesprek geïnitieerd wordt (maar de formele aangifte procedure nog niet wordt gestart). Vanuit ons systeem dus. Ik zou niet verwachten dat het slachtoffer dit start, dit zou omgekeerde wereld zijn. Deze heeft tenslotte al de eerste stap moeten maken.
De normen van seksueel gedrag veranderen zodat seksueel grensoverschrijdend gedrag niet meer voor hoeft te komen.
Idealistisch is er altijd een informed consent. Maar dat wil niet zeggen dat 1 van de 2 (of beiden) erna zich kan bedenken en bevriezen of zich laat meeslepen door de situatie.
Het is altijd gewoon een lastige situatie waarbij communicatie en alertheid op signalen van belang is. Helaas weet ik in de praktijk dat communicatie en het lezen van lichaamstaal niet de sterkste punten zijn van onze mensheid. En dan tel ik personeel in mijn werkveld mee (ggz). Om een simpel voorbeeld te noemen. Is een lach een glimlach of een zenuwlach?
Stel je maakt een app waarbij beiden groen of rood licht kunnen geven en iemand bedenkt zich dan kan dat bijna een vrijbriefje zijn. Ik ben er dus bang voor dat het linksom of rechtsom altijd voor lastige situaties zal zorgen.
Ik heb persoonlijk een keer een situatie meegemaakt waarbij de andere persoon zich bedacht en bevroor. Ik merkte het gelukkig wel maar het kwaad was wel al geschiet. Er zou dus van aanranding gesproken kunnen worden. Daar zit dus een enorm grijs gebied waarbij er van de een naar de ander wordt gewezen als het een juridische situatie wordt.
Je komt dan al snel bij het punt "was het moedwillig?" Wat weer niet te bepalen is bijna. Hierdoor zie je vaak dat iemand niet 1 maar meerdere van deze situaties mee moet maken en bij allen ook aangifte gedaan moet worden alvorens er wat mee gedaan wordt.
Moraal van het verhaal in mijn optiek is dat mensen altijd aangifte moeten doen om een grens te stellen. Om de grens terug te pakken en een signaal af te geven.
Als de betreffende andere persoon in mijn verhaal aangifte had gedaan had ik dit begrepen vanuit diens positie maar vanuit de mijn had het waarschijnlijk anders gevoeld. Ik had desondanks geen bezwaar gemaakt op een eventuele notitie van deze situatie. Het laatste wat je tenslotte wilt is een ander zo'n gevoel/ervaring bezorgen.
Als zo'n situatie dan nogmaals zou voor komen dan denk ik dat ik zelf toch echt een psycholoog op zou gaan zoeken.
Jouw situatie is heel duidelijk daarentegen. Je zei nee en nee is nee en blijft nee.
Dat is moedwillig aanranden/verkrachten en mag in mijn optiek enorm veel zwaarder bestraft worden. Je tekent iemand tenslotte voor het leven.
Eerder nee gezegd hebben en dan later na drogerende middelen te hebben genomen het alsnog doen vind ik in dezelfde categorie zitten.
Ik denk dat een open gesprek vaak belangrijk is. Dit kan ook via een aangifte, persoonlijk zou ik die eerst zonder proberen omdat je niet iemand meteen in de verdediging wilt drukken (als je er vanuit gaat dat de dialoog mogelijk kan zijn). Als het vermoeden er is dat deze mogelijkheid er niet is dan sowieso aangifte doen. Als jij een aanranding/verkrachting te verwerken hebt dan kan de ander sowieso wel een aangifte overleven toch?
Ik denk dat een gesprek met de aanwezigheid van een gedragswetenschapper of gz-psycholoog dan wel snel een beeld kan vormen van de situatie voordat er een procedure vanuit justitie wordt gestart die vaak veeeeel te lang en laat komt.
Excuses voor het hele lange verhaal maar ik dacht laat ik maar alles wat er in mijn hoofd zo op komt op "tafel" gooien.
P.s. iedereen moet aansprakelijk zijn op hun gedrag en moet zich ook kunnen laten aanspreken. Als dit niet mogelijk is dan denk ik dat we veel eerder iemand mogen bijscholen in hun menselijke gedragingen.
Hopelijk is het allemaal wel nog een beetje duidelijk zo. Zo niet vraag vooral!
Hey Steven,
Bedankt voor het delen van jouw ervaringen.
Ik denk voor mezelf als de norm drastisch veranderd, en dit ook te merken is in gedrag en communicatie maatschappijbreed, dan zou ik ook anders reageren in dergelijke situaties. Nu is er al angst in het moment om nee te zeggen, uit angst voor onbegrip, en in het ergste geval geweld of dwang, omdat dit geen uitzondering is. Als je al niet leert dat je in je recht staat, voel je dat niet in het moment en bevries je of ga je erin mee om erger te voorkomen. Daarnaast denk ik ook, in mijn ervaring, dat ik het anders zou ervaren als ik achteraf spijt heb, als ik erop kan vertrouwen dat ernaar mij geluisterd word. Ik kan er echter nu niet vanuit gaan dat de ander zich überhaupt bewust was van mijn twijfel en die zou respecteren, omdat dat gewoon nog niet de norm is.
Je idee om eerst een gesprek aan te knopen met de ander, dan wel in het bijzijn van een GZ-psycholoog, om verdediging te voorkomen, vind ik een mooi idealistisch idee. Maar eerlijk gezegd vind ik het ook een idee dat weer verantwoordelijkheid bij het slachtoffer legt, ook al bedoel je waarschijnlijk juist dat het slachtoffer dan misschien juist sneller gehoord wordt. 80% van de aanrandingen en verkrachtingen vinden plaats met iemand die al heel dichtbij het slachtoffer staat. Iemand die iets dergelijks meemaakt zal niet inzien dat het grensoverschrijdend en zelfs strafbaar is, laat staan degene die het doet. Als ‘ie wist dat het fout was, dan was het probleem er überhaupt niet, en dan kan je wel een gesprek beginnen maar dat zendt het signaal uit dat er iets uitgepraat kan worden.
Het is altijd goed om de optie tot dialoog open te houden, maar ik zou de volgorde dan omdraaien. Áltijd zo snel mogelijk aangifte. Het slachtoffer is het de dader nooit verschuldigd om uit te spellen wat er mis ging. Het is ten alle tijden de verantwoordelijkheid van de dader om zich dermate bewust te worden, dat ‘ie weet waarom het fout is wat er is gebeurd. Als de dader wilt weten van het slachtoffer wat er mis ging, om inzicht te krijgen in eigen gedrag, kan die dat zelf vragen aan het slachtoffer. Mocht die medewerking willen verlenen, is dat mijns inziens bij gratie van het slachtoffer. Dat is juist precies de norm die er ingesleten zou moeten worden, dat grensoverschrijdend gedrag ook als dermate wordt herkend door degenen die zich er nu nog schuldig aan maken vòòrdat het gebeurd is.
Ik denk dat jouw P.S. het probleem juist in de kern samenvat. Het zou niet zó mis moeten gaan, waarbij iemand er meerdere keren op aangesproken moet worden, voordat die op zichzelf begint te reflecteren. We mogen inderdaad jongens op jonge leeftijd direct corrigeren op hun gedrag, normen en waarden.
Mijn reactie komt voort uit mijn eigen ervaringen, lessen en kennis als psycholoog.